Fatalne zatrucie wodą

Fatalne zatrucie wodą
OPIS PRZYPADKU

Zapomina się, że definicja trucizny jest w swej istocie ilościowa (Sola dosis facit venenum – sama dawka czyni truciznę).

Doniesienie, choć sprzed tak wielu lat, warte jest przytoczenia. Rzecz ukazała się w 2003 r. w Jounal of Clinical Pathology [1]. Jest historią 64-letniej pacjentki, która poza niewielką wadą zastawki mitralnej nie miała obciążeń w wywiadzie. Autor, Dr DJ Farell z Zakładu Histopatologii szpitala Torbay w walijskim Devon pisał o niej tak:

Wieczorem w dniu poprzedzającym śmierć zaczęła kompulsywnie pić wodę w olbrzymich ilościach, szacowanych na 30-40 szklanek, co było przerywane epizodami wymiotów. Zachowywała się histerycznie, była zdezorientowana, krzyczała, że jeszcze nie wypiła wystarczająco dużo. Odmawiała pomocy lekarskiej i ciągle piła wodę, nawet będąc już w łóżku. Później zasnęła. Zgon nastąpił kilka godzin później.”

Patolog wspomina, że sekcję przeprowadzono już po 6 godzinach i obraz narządów wewnętrznych nie ujawnił żadnych istotnych zmian, które mogłyby tłumaczyć przebieg wydarzeń.

Nie wykryto ani guza przysadki mózgowej, ani raka płuc, czy dróg oddechowych. Pozostałe znaleziska, jak niewielka ilość płynu w jamach opłucnowych, różowy wysięk na przeciętych podczas sekcji powierzchniach płuc, czy nieznaczny przerost lewej komory serca, nie miały znaczenia. Zatem badanie pośmiertne na tym etapie nic nie wniosło.

Przewodnienie spowodowane niezamierzoną, ale nadmierną lub zbyt szybką dożylną podażą płynów infuzyjnych jest obserwowane w klinikach dość często, to jednak fatalne skutki nadmiaru płynów podanych doustnie są kazuistyczne.

Dr Farell pisze, że były opisywane u pacjentów psychiatrycznych, a także u wcześniej zupełnie zdrowych młodych mężczyzn, którzy po ekspozycji np. w czasie ćwiczeń wojskowych na wysokie temperatury pili zbyt dużo płynów, a także u osób przewadniających się podczas zakażenia żołądkowo-jelitowego lub gdy przewodnienie było jatrogenne po płukaniu żołądka.

W ostatnich latach opisywano przypadki przewodnienia, które wiązano z lekami psychotropowymi (olanzapina), narkotykami (ekstasy) albo z samym tylko, ale za to panicznym przygotowywaniem się do przesiewowych testów antynarkotykowych w wojsku amerykańskim [2],[3],[4].

Zatem co przytrafiło się 64-latce z hrabstwa Devon? Być może był to ostry epizod psychotyczny przebiegającym z tak fatalnym skutkiem? Tego nie będziemy wiedzieli. Ale czy można udowodnić, że to właśnie woda zabiła chorą?

Nadmiar płynów powoduje zmniejszenie ciśnienia osmotycznego w krążeniu ogólnym z hiponatremią „z rozcieńczenia”, a to prowadzi do przesunięcia wody do wnętrza komórek, w tym do komórek OUN, co powodując ich obrzęk.

Objawy kliniczne, jak przypomina Dr Farell, mogą pojawić się, gdy stężenie sodu spada poniżej 120mmol/L, ale częściej widać je dopiero przy 110 mmol/L.

Objawy są natomiast zazwyczaj już bardzo nasilone, do śpiączki włącznie, przy ciężkiej hiponatremii, gdy stężenie sodu spada do 90-105mmol/L. Przy czym – zaznacza – szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, gdy dynamika tego zjawiska jest duża.

Jak jednak udowodnić to przypuszczenie, skoro pośmiertne zmiany proteolityczne tkanek bardzo szybko zaburzają obraz składu krwi obwodowej? Dr Farell pisze:

Stężenie sodu w ciele szklistym oka jest stabilne we wczesnym okresie po śmierci i jest podobne do tego, które występuje w prawidłowej surowicy. Badania wykazały, że wahania natremii post-mortem w ciele szklistym dobrze korespondują zarówno z hipo- jak i hipernatremią ante-mortem.”

W przypadku tej pacjentki stężenie sodu w ciele szklistym wyniosło 92mmol/L.

Referencje:

  1. Farrell DJ i wsp. Fatal water intoxication J Clin Pathol 2003 Oct;56(10):803-4. doi: 10.1136/jcp.56.10.803-a.
  2. Nagasawa S, i wsp. Fatal water intoxication during olanzapine treatment: a case report. Leg Med (Tokyo). 2014 Mar;16(2):89-91. doi: 10.1016/j.legalmed.2013.12.003.
  3. Tilley MA i wsp. Acute water intoxication during military urine drug screening. Mil Med. 2011 Apr;176(4):451-3. PMID: 21539169.
  4. Bråbäck L, i wsp. Young woman dies of water intoxication after taking one tablet of ecstasy. Lakartidningen. 2001 Feb 21;98(8):817-9.

Fotografia: PxHere.com

    NAPISZ DO REDAKCJI

    Informujemy, że administratorem danych osobowych jest firma Medicina Proxima Sp. z o.o., z siedzibą w Warszawie, ul. Modzelewskiego 35, lok U-1. Szczegółowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych znajdują się w Polityce Prywatności. Kontakt z powołanym Administratorem danych osobowych pod adresem email: biuro@medicinaproxima.com. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, lecz niezbędne w celu pełnego korzystania z Portalu: www.ibdinfocus.com.


    This will close in 20 seconds

    Zamierzasz wylogować się z witryny
    ibdinfocus.com?

    WYLOGUJ SIĘ