Stem Cell Res Ther (IF -7,1). Relacjonujemy pierwsze prospektywne pilotażowe badanie z udziałem ludzi. Mechanizm działania leków zawierających komórki macierzyste Komórki macierzyste (MSC – mesenchymal stem cells) to niehematopoetyczne, multipotencjalne komórki macierzyste, które mogą różnicować się w różne linie mezodermalne, w tym osteoblasty, chondrocyty, adipocyty oraz linie ektodermalne i endodermalne. Wyróżniają się zdolnością do modulowania aktywności układu odpornościowego i wspomagania naprawy tkanek, co dzieje się głównie poprzez oddziaływanie parakrynne, czyli sekrecję niezbędnych w danych okolicznościach cytokin . Pierwotnie MSC były zidentyfikowane w szpiku kostnym. Potem zostały też wyizolowane z innych tkanek, w tym tkanki tłuszczowej, krwi pępowinowej, miazgi zęba i tkanki łożyska, co istotnie poprawiło ich dostępność do prowadzenie hodowli in vitro. Choć terapii zarejestrowanych przez FDA opartych o zaawansowane technologie komórkowe (CTPs- advanced cell therapy products) w tym CAR-T, w 2024 r. było już 27, to w styczniu 2026 r. w USA był zatwierdzony tylko 1 lek wykorzystujący mezenchymalne komórki macierzyste Ryoncil (remestemcel-L) do leczenia opornej na sterydy ostrej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (SR-aGVHD) u dzieci powyżej 2. miesiąca życia . Wyzwaniem dla tych terapii ciągle pozostaje wykazanie skuteczności, czego przykładem jest najpierw dopuszczenie (2018 r.), a potem wycofanie (2024 r.) przez Komisję Europejską pozwolenia na dopuszczenie do obrotu…