Pediatr Rheumatol. W marcu 2025 r. opublikowano wyniki analizy, której pierwszym autorem jest prof. Zbigniew Żuber. Wyłaniają się tu główne cechy epidemiologiczne występowania i przebiegu młodzieńczego idiopatycznego zapaleniu stawów (MIZS) w naszym kraju.
Pediatric Rheumatology jest oficjalnym czasopismem Europejskiego Towarzystwa Reumatologii Dziecięcej (PReS).
Autorzy przypominają, że młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów to najczęstszy rodzaj zapalenia stawów u dzieci, który obejmuje kilka złożonych i heterogennych schorzeń charakteryzujących się zapaleniem stawów utrzymującym się przez sześć tygodni lub dłużej, występujących u pacjentów poniżej 16. roku życia.
Zwracają też uwagę, że najbardziej rozpowszechnione kryteria ILAR pozwalają na wyodrębnienie nawet siedmiu podtypów choroby, co przeprowadza się w oparciu o liczbę zajętych stawów, wyniki badań serologicznych i analizę występowania takich objawów jak zapalenie błony naczyniowej oka, łuszczyca lub zapalenie przyczepów ścięgnistych.
Z czasem – czytamy – u pacjentów zmieniają się fenotypy, manifestujące się nową symptomatologią, podczas gdy u innych pacjentów nie obserwuje się zróżnicowania choroby.
Co wiadomo?
Zapadalność na MIZS szacuje się na 1–23 przypadki na 100 000 pacjentów pediatrycznych, czytamy. Przytoczony w publikacji przegląd piśmiennictwa podaje łączną zapadalność na poziomie 8 na 100 000 dzieci rasy kaukaskiej.
W Polsce nie było i ciągle nie ma badań populacyjnych określaących chorobowość i zapadalność na MIZS.
Co nowego?
Mamy zaprezentowane ogólnopolskie, retrospektywne badanie w oparciu o dane z systemu refundacyjnego NFZ, co wymagało opracowania zastępczych miar rozpoznania.
Jakie były główne wyniki?
W 2022 roku odnotowano łącznie 29 758 przypadków MIZS, z czego 1625 nowych.
Odpowiada to zapadalności i chorobowości wynoszącym odpowiednio 4,30 i 78,80 na 100 000 osób w populacji POZ.
Wskaźnik zapadalności dla populacji pediatrycznej <16 lat oszacowano na 25,8 (95% CI 24,6–27,1).
Jak piszą badacze, wyniki są porównywalne z wynikami badań w innych krajach.
Jakie są trendy?
Ogólnie rzecz biorąc – czytamy – zapadalność na MIZS w Polsce wydaje się stale rosnąć.
Jednak szczegółowa analiza wykazuje obraz bardziej zróżnicowany
W latach 2010–2022 zaobserwowano tendencje wzrostowe u nastolatków (13–18 lat), podczas gdy faza plateau była widoczna u młodszych (2–6 lat), jak i starszych dzieci (7–12 lat).
Nieco częściej częściej chorują dziewczęta, roczne względne ryzyko w stosunku do chłopców wahało się od 1,16 do 1,53.
Dalsze losy pacjentów
Po przejściu pacjenta do systemu opieki dla dorosłych (>18 lat) u większości (66,9%) pacjentów z MIZS nie rozpoznano zapalenia stawów.
Spośród pozostałych przypadków najczęstszymi nowymi rozpoznaniami były RZS (24,8%), ŁZS (5,0%), ZZSK (5,3%), choroba Stilla (0,5%) oraz artropatia osiowa (2,8%).
Odnotowano bardzo niskie wskaźniki śmiertelności, co jest – jak twierdzą autorzy – zgodne z innymi raportami z Europy, a ryzyko zgonu jest porównywalne do tego w populacji ogólnej.
Nasze wyniki – piszą autorzy – są podobne do niedawnego raportu Horneffa i wsp. z Niemiec, którzy zaobserwowali częste współwystępowanie atopowego zapalenia skóry, chorób alergicznych i innych. Nie zaobserwowaliśmy jednak tak wysokiego wskaźnika zapalenia błony naczyniowej oka, jak podali Horneff i wsp. (11%).
Najczęstsze współistniejące z MIZS zaburzenia
Stosując skalę Charlsona opisującą liczbę występujących współchorobowości oszacowano, że inne patologie rzadko towarzyszyły MIZS w polskiej populacji pacjentów.
Koszty systemu opieki zdrowotnej
Wg przyjętej tu metodologii w latach 2010–2022 całkowity koszt refundowanych usług ambulatoryjnego leczenia MIZS wyniósł ponad 3 540 000 euro.
Jednak jak piszą autorzy zgłoszone koszty leczenia stanowią prawdopodobnie jedynie ułamek całkowitych kosztów rzeczywistych np. dopłat do leków, kosztów podróży, kosztów urlopów rodziców.
Referencje:
- Żuber Z i wsp. Epidemiology and comorbidity of juvenile idiopathic arthritis in Poland- a nationwide study Pediatr Rheumatol Online J. 2025 Mar 28;23(1):33. DOI: 10.1186/s12969-025-01065-8.
Fotografia: Couleur / Pixabay
Aby napisać do redakcji, zaloguj się.
